Những kiến thức cơ bản về tác dụng của Yến Sào theo y học hiện đại

Yến sào tự nhiên khai thác từ các hang động (wild/cave nest) có giá trị thương phẩm cao nhất, có thành dày và đế cứng chắc hơn những loại yến sào nuôi trong điều kiện nhân tạo.Yến sào tự nhiên có ở một số địa phương Nam Trung bộ như Khánh Hòa, Phú Yên, Quảng Nam, Đà Nẵng... Từ đây, phong trào nuôi yến trong nhà lan rộng đến nhiều địa phương khác trong cả nước, đặc biệt là khu vực miền Tây Nam bộ.


 Chưa có nhiều nghiên cứu so sánh về thành phần và tác dụng sinh học của các loại tổ yến, cho nên giá thành của yến sào đảo cao có thể là do khan hiếm về nguồn cung cấp, tính chất khó khăn nguy hiểm của việc khai thác yến sào tự nhiên trong hang động. Yến nuôi trong nhà chủ yếu là loài Esculanta. Chất lượng yến sào trong nhà tùy thuộc rất nhiều vào thực phẩm yến ăn được trong khu vực.

 Các nhà kinh doanh còn chia yến sào dựa vào màu sắc: Yến huyết (blood nest) có màu đỏ tươi, giá cao nhất vì hiếm gặp; yến hồng (pink nest) có màu hồng cam, màu càng đậm giá càng cao; và yến trắng (white nest). Số lượng yến huyết và yến hồng chỉ chiếm khoảng 10% tổng sản lượng yến sào trên thị trường. Yến trắng là loại thông dụng nhất (chiếm 90% tổng sản lượng). Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng màu của yến huyết, yến hồng là do thành phần sắt nơi yến làm tổ.

Kinh nghiệm sử dụng yến sào

Theo Đông y, yến sào vị ngọt, tính bình, vào kinh phế, vị, có tác dụng dưỡng âm, bổ phế, tiêu đàm, trừ ho, định suyễn. Yến sào thường được dùng cho người hen suyễn, ho ra máu, suy nhược. Yến sào được phối hợp với nhân sâm, đại táo, liên nhục, hoài sơn, đương quy, câu kỷ tử... để làm thuốc bổ cho người già yếu, người bệnh lâu ngày. Yến sào còn có hiệu quả trong điều trị hiếm muộn, suy thận, suy giảm trí nhớ.

Sử dụng dài ngày làm đẹp da, tăng sức đề kháng của cơ thể. Liều dùng trung bình từ 6 - 12g mỗi ngày. Để chế biến, người ta ngâm yến sào vào nước ấm khoảng 2 giờ cho nở hoàn toàn, loại bỏ tạp chất và lông chim, rửa sạch, để ráo; sau đó đem tiềm (chưng cách thủy) với các thực phẩm khác (như gà ác, gà giò, bồ câu) hoặc các vị thuốc nói trên. Cách đơn giản nhất là chưng với đường phèn để ăn.

Trong yến sào có những chất quan trọng nào ?

Thành phần đạm của yến sào chủ yếu là dạng hòa tan, dễ hấp thu. Acid amin chiếm khoảng 6%, có đủ 18 loại acid amin thiết yếu. Trong đó, amide, humin, arginine, cystine, histidine, lysine... chiếm tỷ lệ lớn.Chưa có nhiều nghiên cứu về thành phần dinh dưỡng và tác dụng của yến sào. Kết quả phân tích hiện đại cho thấy yến sào rất giàu chất đạm (53-65%), các dưỡng chất khác (khoảng 10%), bột đường khoảng 38,7% (acid sialic, hexosamine, hexose, deoxyexose), khoáng vi lượng (canxi, sắt, kali, phosphor, magne), glucosamin thiên nhiên (yếu tố cần thiết tạo nên sụn khớp), chất xơ... Các nghiên cứu gần đây cho thấy trong yến sào có chứa yếu tố tăng trưởng biểu bì (epidermal growth factor-EGF). Điều này giải thích lý do các thầy thuốc Đông y khuyến khích sử dụng yến sào cho trẻ chậm lớn không rõ nguyên nhân.

 Những kết quả nghiên cứu độc lập cho thấy, trong yến sào chứa glyco-protein hòa tan, dễ hấp thu, có tác dụng thúc đẩy quá trình phân chia tế bào của hệ thống miễn dịch. Những khám phá này càng củng cố niềm tin về tác dụng thúc đẩy tăng trưởng cơ thể, tăng khả năng đề kháng, phục hồi sức khỏe của yến sào, đặc biệt thích hợp với các chứng ho kéo dài, hen suyễn, bệnh đường hô hấp, tiêu hóa, miễn dịch. Với phụ nữ, yến sào giúp làn da trở nên đẹp và rạng rỡ hơn. Tác dụng trẻ hóa da là do các yếu tố kích thích tăng trưởng biểu bì (mitogen-MSF-EGF), được gọi là “gen beauty”, có tác dụng thúc đẩy hệ miễn dịch, chống lão hóa, giảm nếp nhăn, giúp da mềm và tươi sáng hơn.

Sử dụng yến sào như thế nào để mang lại hiệu quả ?

  Trên tạp chí “American Journal of the Medical Sciences” năm 1999 có một bài viết về việc yến sào chứa thạch tín khiến người dùng bị ngộ độc. Khi môi trường nuôi yến không được thuần khiết thì các nguy cơ khác cũng có thế xảy ra.Do sự khác biệt lớn về màu sắc, trọng lượng, nguồn gốc của các loại tổ yến. Việc lựa chọn sản phẩm biết rõ nguồn gốc xuất xứ của yến sào là vấn đề hàng đầu. Chỉ nên sử dụng yến sào cho người suy nhược, ốm bệnh lâu ngày, giai đoạn hồi phục sau giải phẫu. Nhưng cũng không nên lệ thuộc quá lớn vào loại thượng phẩm này, vì khá nhiều thực phẩm và vị thuốc thiên nhiên khác cũng có tác dụng không kém mà giá thành không đạt “đỉnh” như yến sào.

 Cho đến nay, chưa có nhiều công bố so sánh tác dụng của yến sào với các vị thuốc, bài thuốc bổ, tăng cường miễn dịch khác. Có lẽ trải qua quá trình chưng nấu yến sào với các thực phẩm, vị thuốc khác đã tạo nên một số thành phần có giá trị dinh dưỡng và bồi bổ cơ thể, chứ chưa hẳn là một mình yến sào làm nên tác dụng này. Chính vì vậy, việc sử dụng yến sào trong điều trị cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc, và nhất là cần cân đối với điều kiện tài chính.

Giảm huyết áp

Yến sào có khả năng tăng cường chức năng của tim, cải thiện hoạt động tuần hoàn máu, ngăn ngừa tắc nghẽn động mạch. Ăn yến sào thường xuyên giúp giảm huyết áp và các bệnh tim mạch liên quan. Tác dụng của Yến sào theo y học hiện đại – Là chất chống ô xi hóa. Những nghiên cứu y học gần đây đã cho thấy yến sào là thực phẩm có chứa chất chống ôxy hóa, giúp loại bỏ các gốc tự do, hỗ trợ giải độc cơ thể. Ăn yến sào thời gian dài làm chậm quá trình lão hóa, trẻ hóa cơ thể và làn da, ngăn ngừa ung thư.

Tốt cho phụ nữ mang thai

Theo nghiên cứu của giáo sư Wang Bing, chuyên gia khoa Phân Tử và Khoa Học Đời Sống, Vi Sinh Vật, Dinh Dưỡng – Đại Học Sydney, Australia, yến sào chứa nhiều Salic Acid (SA). SA là một loại Carbohydrate hữu ích cho sự phát triển của các tế bào não, đặc biệt là đối với não của trẻ em. Chính vì thế, trong chế độ dinh dưỡng của những bà mẹ mang thai nên đảm bảo có những món ăn chứa SA với hàm lượng cao. Theo nghiên cứu của Nhật Bản, yến sào là một trong những thực phẩm chứa hàm lượng Sialic Acid cao nhất. Yến sào giàu protein và khoáng chất, giúp thúc đẩy sự phát triển của các mô, tăng cường hệ miễn dịch. Thường xuyên ăn Yến khi mang thai giúp tăng cường sức khỏe cho cả mẹ lẫn thai nhi.

Các bệnh lý khác

Ăn yến sào thường xuyên hỗ trợ rất nhiều trong việc cải thiện sức khỏe cơ thể. Yến sào giúp giảm đau khớp; tăng cường nuôi dưỡng thận; làm giảm mệt mỏi do áp lực, căng thẳng; tăng cường hệ miễn dịch; ngăn ngừa sốt, cảm cúm và ho; hiệu quả trong điều trị viêm gan B, xơ gan.  

 Như vậy, cả Y học cổ truyền và Y học hiện đại đều công nhận những tác dụng tuyệt vời của Yến sào đối với sức khỏe. Với giá trị dinh dưỡng cao và công dụng tốt, bạn nên đưa Yến sào vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày để tăng cường và bảo vệ sức khỏe những người thân trong gia đình. Đặc biệt, nếu nhà bạn có con nhỏ, phụ nữ mang thai, người già, người suy nhược cơ thể, người bệnh ung thư, người đang điều trị bệnh hoặc người bệnh mới khỏi, bạn càng không nên bỏ qua món ăn tuyệt vời này bởi vì Yến sào rất cần thiết và hữu ích cho họ.