Yến huyết, cạm bẫy dưới vỏ bọc mỹ miều và Yến huyết thô và công dụng của nó

Là kết tinh từ nước dãi của loài chim hải yến, Yến sào sào được phân thành nhiều loại, nhưng quý và giá trị nhất là yến huyết. Phàm thứ gì quý, đắt thì người ta rất kết, chẳng tiếc tiền để được sở hữu và chính điều này đã mở ra cơ hội trục lợi của những kẻ có tà tâm. Với những độc chiêu tung hứng, đưa đẩy tinh vi, phường gian đã khiến biết bao vị khách lắm tiền nhưng kém hiểu biết trở thành thiêu thân ngờ nghệch của mỹ từ "yến huyết".

Những ngộ nhận sai lầm

Về mặt thực phẩm, yến sào được liệt vào nhóm cao lương mỹ vị, là 1 trong 8 món ăn nổi tiếng được gọi là bát trân, cùng với bào ngư, hải sâm, vây cá mập, đế chân voi, bàn tay gấu... Cuốn “Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam”, ghi rõ, chim yến hàng còn được gọi là hải yến, én biển, yến oa. Ngày xưa, chỉ có vua chúa mới được dùng loại yến huyết "Vua Minh Mạng và Tần Thủy Hoàng ăn yến thay cơm hằng ngày". Yến sào bình thường đã quý như vậy, với Yến sào huyết, giá trị bổ dưỡng, quý hiếm được cổ nhân, người đời và trong các y văn ghi nhận "ác liệt" gấp nhiều lần. Yến sào huyết có màu đỏ tươi, mép có viền trắng được xếp vào loại thượng hạng. Theo những người thợ sào chĩa, loại Yến sào này rất hiếm gặp, thường mỗi vụ thu hoạch chỉ được vài trăm tổ mà thôi. Dân gian lưu truyền rằng Yến sào huyết nên hình hài bởi do chim yến thổ huyết mà nên. Lại có không ít con buôn yến sào theo kiểu "chợ đen" ở Nha Trang râm ran rằng sau khi làm ra chiếc tổ đầu tiên, chưa kịp ở yên thì đôi yến hàng bị "chĩa tổ".

Để có nơi ẩn thân, yến hàng phải nhả dãi tạo tổ mới và lại bị "bứng". Đến lần thứ 3, trong tình cảnh chẳng đặng đừng, đôi yến phải khạc dãi lẫn máu tạo tổ. Nên Yến sào huyết có màu đỏ và vô cùng bổ dưỡng! Thực tế mà chúng tôi ghi nhận, yến huyết bổ thì rất bổ nhưng không phải là do tinh huyết của loài chim yến mà ra, như lâu nay người ta đồn đãi và lầm tưởng vô tội vạ! Theo các nhà khoa học và từ tâm tình của những người thợ sào chĩa, mới biết Yến sào có màu đỏ là do vách đá nơi chim yến làm tổ có nhiều oxyd sắt. Do có sự trao đổi chất nên Yến sào nguyên thủy từ màu trắng chuyển đỏ và chứa nhiều nguyên tố vi lượng. Cũng nhờ vậy mà Yến sào huyết có màu đỏ bất thường và bổ dưỡng hơn các loại Yến sào khác.

Tràn lan trên thị trường dù mang mác hàng hiếm

  Dù khác biệt về cách lý giải (khoa học và những người thợ sào chĩa khẳng định Yến sào huyết được tạo từ đá có nhiều chất sắt, dân gian lưu truyền yến huyết kết tinh từ tinh huyết của loài chim yến hàng) nhưng điểm chung là đông tây kim cổ đều ghi nhận yến huyết không phải hiếm mà là rất hiếm. Vấn đề ở chỗ hiện nay, mặt hàng "quý tộc" quý và hiếm này được bày bán bừa bãi, bán tràn lan, ai đó muốn mua bao nhiêu cũng có và được bán với đủ loại giá theo kiểu thượng vàng hạ cám!

 Và cũng vì yến huyết đắt nhất trong các loại tổ yến, mỗi ký lô nếu đúng chất lượng lên đến hơn 100 triệu đồng nên phường gian bày ra trăm mưu ngàn kế, bung bán yến huyết có nguồn gốc trời ơi và hậu quả là có nhiều, rất nhiều người sụp bẫy, vừa mất tiền vừa nạp độc chất vào người mà họ cứ ngỡ đó là… siêu biệt dược! Vấn đề ở chỗ "vàng trắng" vốn đã hiếm, Yến sào huyết còn hiếm gấp trăm lần vậy lấy ở đâu ra mà người ta bày bán tràn lan, mua lúc nào cũng có, mua bao nhiêu cũng được?!

Còn đó những bi kịch tiền mất tật mang cho người mua

Yến sào đã đi vào lịch sử ẩm thực từ lâu, được y học cổ truyền lẫn y học hiện đại đánh giá cao về những tính năng bổ dưỡng, đặc biệt tốt cho những người mới ốm dậy, người có thể trạng gầy yếu suy nhược, người cao tuổi, trẻ em bị suy dinh dưỡng. Yến sào cũng được ghi nhận giúp tăng cường khí lực, chữa các bệnh về đường hô hấp, có lợi cho da, giúp tiêu hóa và giúp ăn ngon…. Tuy nhiên, không phải hễ Yến sào tốt thì ai dùng cũng tốt. Các lương y cho rằng tổ yến, bất kể đó là yến huyết thì người có phế vị hư nhược, đàm thấp và người bị bệnh nặng quá thì không nên dùng. Không dừng lại ở tổ yến, người ta tin rằng thịt chim yến hàng rất tốt, có người còn đánh tiếng sẵn sàng trả giá cao, có khi trả cả triệu đồng để được ăn thịt chim yến với suy nghĩ rằng chỉ riêng nước dãi của yến đã bổ như thế, thì hẳn là thịt xương của nó cũng rất dữ dằn, bổ gấp trăm gấp ngàn lần cái món nước dãi của nó.

Về điều này, Đông y cũng như các y văn cũng cảnh báo thịt chim yến "có độc" chứ chẳng phải bổ gấp trăm lần nước dãi như nhiều người lầm tưởng. Trong “Nam dược thần hiệu”, danh y Tuệ Tĩnh viết: "Yến nhục - thịt chim yến vị ngọt, tính bình, có độc, ăn nhiều thần khí mỏi mệt". Danh y Hải Thượng Lãn Ông ghi trong “Lĩnh Nam bản thảo”: "Yến nhục thường gọi thịt chim én/ Ngọt bình, ấm, độc, phải cho rành/ Chỉ chữa được trùng và mụn trĩ/ Ăn nhiều tổn trí mệt thần linh". Vậy đã rõ thịt chim yến và cái Yến sào huyết của nó - cái món bổ dưỡng ngày trước chỉ vua chúa được dùng mà lâu nay người ta vẫn u u minh minh, vẫn cứ tin nó là nước dãi có lẫn máu của loài chim yến hàng, bổ toàn tập. Bởi nếu bổ và thần hiệu như thế thì lý giải sao chuyện Vua Minh Mạng, ông vua được ghi nhận chuyên dùng yến huyết "thọ" không quá tuổi 50?! Đáng sợ hơn, không ít người vì quá tin vào sự thần hiệu của Yến sào huyết mà khi lâm trọng bệnh, thay vì đến bệnh viện điều trị hoặc điều trị theo chỉ định hóa trị, xạ trị của bác sĩ chuyên khoa thì… nuôi hy vọng vào yến huyết. Ngờ đâu cơ thể vốn yếu ớt, ung lở không những không được chữa trị mà còn bị tiếp thêm độc chất vào người, để bệnh vốn nặng càng nặng thêm, để bệnh lẽ ra được chữa khỏi thì nay vô phương cứu chữa Một số nghiên cứu khác thì cho rằng, Yến sào huyết có chứa thành phần chất đạm và protein và axít alginic của rong tảo nhưng lại là do dãi con chim yến nên lại càng quý hơn.

Ngoài ra, yến sào yến sào nói chung và yến huyết nói riêng cũng chứa khá nhiều chất sắt, tốt cho việc tạo máu, chứ không chứa hồng cầu và các phức chất hem của huyết. Vì thế, các nhà khoa học nhận định rằng, Yến sào huyết không phải tạo ra do máu chim yến mà do thành phần sắt trong đá có màu đỏ của sườn núi tạo nên. Cũng có thế chính vì nguyên nhân này mà yến huyết mới quý và đắt tiền như vậy. Yến sào nguyên chất có màu đỏ thẫm hoặc nâu đỏ.Do vị trí chim yến làm tổ nơi giàu oxyde sắt, giàu khoáng chất và vi lượng từ vách đá. Nở nhiều trong nước. Màu đỏ thẫm của yến huyết được tạo thành nhờ sự phức hợp của các loại khoáng chất có trong môi trường. Vì vậy Yến sào huyết mang giá trị về dinh dưỡng cao gấp nhiều lần những loại yến thông thường, chứa nhiều axit amin và khoáng chất hơn hồng yến và bạch yến.

Yến sào huyết, yến huyết thô có công dụng:

– Tăng cường sức khỏe, bổ sung dưỡng chất cho cơ thể

 – Làm đẹp da, đẩy lùi lão hóa.

 – Ích trí, hạn chế suy nhược cơ thể

 – Làm sạch phổi, cải thiện hệ tiêu hóa

Yến huyết thô sử dụng phù hợp với:

– Trẻ em lớn hơn 2 tuổi, trẻ còi xương, gầy yếu.

 – Người mệt mỏi, suy nhược cơ thể.

 – Người mới ốm dậy.

 – Người già muốn tăng cường sức khỏe, hạn chế bệnh tật.

 – Phụ nữ muốn làm đẹp da, nâng cao thể lực.  

Hướng dẫn sử dụng và bảo quản Yến huyết thô hiệu quả

– Trẻ nhỏ dùng 3g/ngày. Người lớn dùng 7g/ngày.

 – Dùng nước ấm 30 độ C ngâm yến trong 12 giờ cho nở, dùng nhíp nhặt sạch lông và tạp chất ra khỏi tổ yến. Rửa sạch yến, tách thành sợi và cho vào ray, khuấy đều trong nước để lông tơ trôi ra ngoài. Rửa nhiều lần cho đến khi yến sạch lông hoàn toàn.

 – Yến sào chưng trong 120 phút. Nếu nấu trực tiếp thì trong 90 phút với mức nhiệt nhỏ.

 – Bảo quản: Nơi khô ráo thoáng mát