Yến huyết và sự thật đổi sang màu đỏ của tổ yến và sự quý giá của yến huyết

Từ thời vua chúa, Yến sào được coi là món ăn cao lương mỹ vị, quý hiếm. Qua thời gian, giá trị của yến sào ngày càng được chứng minh nhiều hơn không chỉ về mặt dinh dưỡng mà cả về mặt y học. Đặc biệt, Yến sào huyết (được lầm tưởng là Yến sào có màu đỏ là do huyết của yến bị xổ ra trong quá trình làm tổ) đang là loại yến sào được săn lùng nhiều vì độ hiếm của nó và thói quen của người Việt ta là cái gì hiếm thì có giá trị cao.


Theo các chuyên gia đầu ngành đến bây giờ vẫn chưa tìm ra cơ sở khoa học ở đâu chứng minh rằng Yến sào màu đỏ là do máu (huyết) của chim Yến tạo thành hoặc do các thành phần khoáng chất trong đảo tạo thành. Bên cạnh đó cũng chưa có bất cứ bằng chứng khoa học nào chứng minh giá trị dinh dưỡng của Yến sào huyết cao hơn Yến trắng cả. Từ đó những kẻ buôn gian bán lận đã sử dụng nó để biến những Yến sào trắng sang tổ màu đỏ có giá trị về mặt tiền bạc cao hơn. Bài nghiên cứu gây sốc này được công bố vào năm 2013 trên tạp chí uy tín Journal of Ethnophamacology. Quý khách xem link bài nghiên cứu trên Sciencedirect (Edible bird’s nests—How do the red ones get red?)

Nguyên lý đổi sang màu đỏ của tổ yến

Trong bài nghiên cứu trên, tác giả đã thí nghiệm và tìm ra được nguyên nhân làm thay đổi màu Yến sào chính là chất NaNO2 (sodium Nitrite), chất này có trong phân Yến với hàm lượng vừa phải, không gây nguy hiểm cho sức khỏe con người. Tuy nhiên nếu để ở điều kiện bình thường thì phải mất hơn 2 năm mới có thể chuyển Yến sào sang màu đỏ được, vì thế ngày xưa để có được 1 Yến sào màu đỏ là rất khó.

 Vậy tại sao trong đảo lại có Yến Huyết, đó chính là vì trong đảo có những ngóc ngách kín khi, lâu ngày bị tích tụ NaNO2 dày đặc hơn. Lâu dần 1 số vị trí kín khí bên trong đảo, chất NaNO2 tác dụng hóa học với tổ Yến, làm Yến sào đổi sang màu đỏ.  

Yến sào huyết – chiêu trò móc túi của tư thương

Tuy nhiên ngày nay để có được Yến sào màu đỏ thì chỉ mất có 2 tuần ủ Yến sào trong hầm phân hóa học (hầm phân hóa học có hàm lượng Sodium Nitrite cao gấp nhiều lần so với phân Yến, thêm với chất xúc tác là nhiệt độ 65oC và độ ẩm cao 95% để làm phản ứng hóa học xảy ra với tốc độ nhanh hơn). Các chuyên gia cho rằng việc đưa thông tin Yến sào có màu đỏ là do huyết hoặc do các khoáng chất có trên các vách đá là thiếu cơ sở khoa học. Nếu tỉnh táo khách hàng sẽ nhận ra được luận điệu rất vô lý ở đây.

 Trên thực tế đã có 1 số trường hợp bị ngộ độc với Yến huyết và được các báo chí cảnh báo thời gian gần đây. Điều này rất dễ hiểu vì chất NaNO2 chính là chất đất đèn độc hại, có thể gây ngộ độc, nếu cơ thể con người hấp thụ lâu ngày sẽ dẫn đến ung thư.

Yến huyết

Trong 3 loại yến sào ( gồm: hồng yến - Yến sào hồng, bạch yến - Yến sào trắng - huyết yến - Yến sào huyết ) thì huyết yến là loại yến có màu đỏ tươi, có giá trị dinh dưỡng, giá trị kinh cao , nhưng lại là loại Yến sào có số lượng ít . Tại Việt Nam, cả hai loại Yến sào huyết và Yến sào hồng có tổng số lượng chiếm chưa đầy 10% tổng sản lượng Yến sào trên thị trường thế giới.

Vì sao yến huyết lại quý?

Đến ngày nay, người ta vẫn chưa giải thích được tại sao lại xuất hiện Yến sào có nhiều màu khác nhau như vậy, đặc biệt là Yến sào huyết. Nhiều ngư dân trực tiếp đi khai thác yến tại các vùng biển của Việt Nam cho rằng, Yến sào huyết có nguồn gốc từ những con chim yến già hoặc chim yến trong mùa thức ăn hiếm hoi vẫn miệt mài làm tổ trong lúc kiệt sức, máu từ mép rỉ ra quyện vào nước dãi để xây tổ khiến cho tổ có màu sắc đỏ hồng. Một số nghiên cứu khác thì cho rằng, Yến sào huyết có chứa thành phần chất đạm và protein và axít alginic của rong tảo nhưng lại là do dãi con chim yến nên lại càng quý hơn.

Ngoài ra, yến sào yến sào nói chung và yến huyết nói riêng cũng chứa khá nhiều chất sắt, tốt cho việc tạo máu, chứ không chứa hồng cầu và các phức chất hem của huyết. Vì thế, các nhà khoa học nhận định rằng, Yến sào huyết không phải tạo ra do máu chim yến mà do thành phần sắt trong đá có màu đỏ của sườn núi tạo nên. Cũng có thế chính vì nguyên nhân này mà yến huyết mới quý và đắt tiền như vậy.   Do yến huyết được chứng minh là có giá trị vượt trội so với các sản phẩm yến khác nên thời gian gần đây loại yến này được làm giả để trục lợi, đánh lừa người tiêu dùng khá nhiều. Ngay tại thị trường Việt Nam, loại yến này cũng đã được tẩm màu để làm giả.

Vì thế, người tiêu dùng nên chọn các sản phẩm yến sào từ các thương hiệu đã có uy tín hoặc các công ty phân phối có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng để yên tâm sử dụng. Đặc biệt, sản phẩm này rất thích hợp làm quà biếu trong các dịp lễ Tết bởi chúng mang lại giá trị cao cho sức khỏe con người.